Thánh Piô X

Lễ Thánh Piô X năm nay, 21 tháng Tám, có điều đặc biệt, vì năm nay kỷ niệm đúng 100 năm ngày sinh vào Nước Trời của ngài.

Thực vậy, ngài qua đời vì nhồi máu cơ tim vào ngày 20 tháng Tám, năm 1914, đúng một trăm năm nay. Ngày ngài qua đời cũng là ngày quân đội Đức tiến vào Bỉ, khởi đầu cho một Thế Chiến đẫm máu với 9 triệu binh sĩ thiệt mạng và hơn 7 triệu thường dân chết oan. Thực ra cuộc chiến tranh này đã bắt đầu trước đó với việc người thanh niên tên Princip của Sarajevo ám sát Đại Quân Công Ferdinand của Áo ngày 28 tháng bẩy.
Có thể nói Đức Piô X là Vị Giáo Hoàng đầu tiên đau cái đau của một Thế Chiến. Nhiều người cho rằng dù đang bệnh nặng, ngài cũng đã hết sức cố gắng vận động để Thế Chiến đừng xẩy ra. Việc này đã gia tốc cơn bệnh hiểm nghèo mà ngài mắc phải hôm 15 tháng Tám, năm 1914 khiến ngài lên cơn nhồi máu cơ tim và qua đời rất nhanh sau đó mấy ngày.

Có lẽ cảm nhận được cái đau này, vị kế nhiệm và là người vốn phục vụ dưới Triều Đại ngài là Đức Piô XII, Một Giáo Hoàng khác của Thế Chiến, Thế Chiến thứ II, đã hết sức đẩy nhanh diễn trình phong Chân Phước cho ngài năm 1951 và 3 năm sau, phong Hiển Thánh cho ngài năm 1954, biến ngài thành Vị Giáo Hoàng thứ nhất của Thế Kỷ XX và cũng là Vị Giáo Hoàng thứ nhất được phong Hiển Thánh kể từ Thánh Giáo Hoàng Piô V năm 1712. Không may mắn như ngài, vị kế nhiệm sau này, tức Đức Piô XII, vướng phải một thế lực kinh tài khủng khiếp nhất Thế Giới nên cho đến nay vẫn chưa được phong Chân Phước, dù hết sức xứng đáng.

Ngoài cái nhất trên đây, Đức Piô X còn có nhiều cái nhất khác. Nhiều người cho rằng Đức đương kim Giáo Hoàng Phanxicô là Vị Giáo Hoàng đầu tiên từ khước không đeo thánh giá ngực bằng vàng dù là trong lễ đăng quang. Điều này không đúng, vinh dự đó là của Đức Piô X. Thực vậy, ngày đăng quang, ngài vẫn đeo Cây Thánh Giá ngực bằng kim loại mạ vàng hết sức tầm thường. Bị các phụ tá phản đối, ngài bảo đó là Cây Thánh Giá ngài vẫn mang từ lúc còn ở Mantua, Giáo Phận đầu tiên của ngài, ngài không có Cây Thánh Giá nào khác. Câu ngài thường nói với mọi người: "tôi sinh ra nghèo, tôi sống nghèo và tôi sẽ chết nghèo" được ngài thi hành hoàn toàn theo nghĩa đen…
Và ngài giữ trọn sự thật của câu nói ấy bằng cách để lại Di Chúc nói rằng ngài có sao, chôn ngài như vậy, như một người nghèo, không moi ruột, không ướp xác như thói quen của các Vua Chúa, Giáo Hoàng sang trọng xưa nay. Ngài là Vị Giáo Hoàng thứ I được chôn xác theo kiểu này.

Ngài không làm Giáo Hội thất vọng. Việc đầu tiên là ngài bãi bỏ quyền phủ quyết của thế quyền trong việc bầu Giáo Hoàng, để Giáo Hoàng từ nay là của riêng Giáo Hội. Bởi Giáo Hội mới là mục tiêu phuc vụ của Giáo Hoàng.

Với khẩu hiệu “Khôi Phục Mọi Sự Trong Chúa Kitô”, ngài là Vị Giáo Hoàng đầu tiên lo soạn thảo Bộ Giáo Luật cho toàn thể Giáo Hội, Bộ Giáo Luật thứ I, bằng cách thiết lập một Ủy Ban soạn thảo, thu thập mọi Khoản Luật vốn rải rác trong Giáo Hội từ bao thế kỷ trước. Bộ Giáo Luật này mãi năm 1917 mới được Đức Bênêđíctô XV công bố.

Nhưng có lẽ cái nhất đáng lưu ý nhất của ngài là đã thay đổi toàn diện quan điểm của Giáo Hội về Thánh Thể. Chính vì thế, khi phong Chân Phước cho ngài, Đức Piô XII gọi ngài là Giáo Hoàng của Thánh Thể. Thực vậy, Thánh Piô X là Vị Giáo Hoàng thứ I cổ võ việc năng rước lễ và rước lễ hàng ngày và ngài là Vị Giáo Hoàng thứ nhất hạ thấp tuổi rước lễ lần đầu cho trẻ em xuống 7 tuổi. Đối với ngài, rước lễ không phải là phần thưởng chỉ dành cho những người thánh thiện mà là của nuôi dưỡng cho tất cả những ai đang đấu tranh sống cuộc sống Kitô hữu của mình. Điều này rất có vang dội vào lúc này, ở thời ta, lúc Giáo Hội đang tìm cách giúp những Người Công Giáo ly dị và tái hôn có thể được rước lễ: Giáo Hội hết còn coi họ là những kẻ tội lỗi cần trừng phạt mà là những Nạn Nhân đáng thương.

Trong những cái đáng thương nhất của họ là không được rước lễ. Chúng ta vừa được nghe nguyện vọng tha thiết của Cha Miguel F. d’Escoto Brockmann, Cựu Bộ Trưởng Ngoại Giao Nicaragua, và từng là Chủ Tịch Đại Hội Đồng LHQ khóa họp năm 2008: chính vì tham gia chính trị, Cha bị huyền chức không được cử hành Thánh Lễ cả 30 năm nay. Nay đã 80 tuổi, gần đất xa trời, nguyện vọng duy nhất của ngài là được cử hành Thánh Lễ trước khi chết. Trước nguyện vọng tha thiết đó, Đức Phanxicô đã tha vạ cho ngài! Ngài tha thiết cử hành Thánh Lễ thế nào, thì những người Công Giáo ly dị và tái hôn cũng tha thiết được rước lễ như thế vì đó là Của Ăn Nuôi Dưỡng giúp họ chiến đấu sống cuộc sống Kitô Hữu của họ. Nguyện vọng tha thiết này đang là một trong các chủ đề nóng bỏng nhất của THĐ Giám Mục bất thường sắp tới cũng như của THĐ Giám Mục bình thường năm tới.

Quan điểm coi Thánh Thể như Của Ăn Nuôi dưỡng này cũng đã mở đường cho cái hiểu Thánh Lễ như một Bữa Tiệc chungđã được Vatican II khai triển sau này với cuộc canh tân Phụng Vụ xây dựng trên hai ý niệm nền tảng: Bàn Tiệc Thánh Thể và Bàn Tiệc Lời Chúa......

…. Thời ta, tác phong trên của Thánh Piô X khó có thể được chấp nhận. Nhưng người thời ngài, không ai nặng lời phê phán. Trái lại, Lòng Sùng Kính ngài chỉ có tăng sau ngày ngài băng hà. Thực vậy, ngay năm 1916, đã có người gọi ngài là “Thánh Cả”, khách hành hương đứng chật lối vào hầm mộ ngài đến nỗi phải đặt một Cây Thánh Giá nhỏ bằng kim loại ở nền Đền Thờ Thánh Phêrô với hàng chữ ghi: Đức GH Piô X, để Tín Hữu qùy ngay phía trên Mộ ngài. Các Thánh Lễ liên tục được cử hành tại mộ ngài cho tới năm 1930. Năm 1923, một Đài Kỷ Niệm ngài đã được dựng trong Đền Thờ Thánh Phêrô. Năm 1944, Quan Tài của ngài được khai quật, ai cũng ngạc nhiên khi thấy Xác ngài vẫn còn tươm tất dù không được ướp như các Vị Giáo Hoàng khác. Do đó, đã được trưng bày cho tín hữu kính viếng trong 45 ngày, sau đó mới đặt lại vào Mộ. Rất nhiều Phép Lạ đã diễn ra nhờ Lời Chuyển Cầu của Đức Piô X cả trước và sau khi ngài đã được phong Thánh.

Xa hơn chút nữa, ta có thể cho rằng Tác Phong của Thánh Piô X phản ảnh “sensus fidei” hay cảm thức đức tin thời ngài. Như tài liệu của Uỷ Ban Thần Học Quốc Tế gần đây, đã được chuyển sang tiếng Việt và đăng tải trên Vietcatholic, cảm thức giống như một bản năng, không hẳn lấy luận lý mà giải thích được, nó là thứ Tri Giác Nguyên Khởi khi ta đụng tới một đối tượng, chưa bị lệch lạc bởi phán đoán tri thức là một phán đoán. Nói cách khác, nó là Một Trực Giác, một Cảm Nghiệm trực tiếp cận kề, thấy mà như không thấy, không hiểu, không diễn tả được, nhưng nó vẫn có đó, có thực.

Chỉ mong sao chúng ta luôn “sentire cum Ecclesia”: Luận Lý không nhất thiết nói hết được Đức Tin của ta. Đừng ngại ngần khi đứng về phía Giáo Hội. Vì như Đức Phanxicô nhấn mạnh và được mục sư Traettino, vị Mục Sư nổi tiếng ở Caserta Ý Đại Lợi, nhắc lại, Sự Thật của ta không phải là Sự Thật Luận Lý, Triết Học, Siêu Hình, Kinh Tế, Xã Hội hay Chính Trị gì cả, Sự Thật của ta là Một Con Người, đó là Chúa Kitô. Điều gì dẫn tới Chúa Kitô, điều ấy là Sự Thật. Còn có định chế nào dẫn ta tới Chúa Kitô bằng Giáo Hội?                                           

Bài của Vũ Văn An Vietcatholic ngày 22.08.2014

 

Anh Chị Em thân mến!

Trong tháng Mân Côi, kính Đức Mẹ chúng ta dâng lên Mẹ những tràng Hoa Kinh Mân Côi, dâng lên Mẹ những đóa hoa lòng của chúng ta, dâng những hy sinh, ngay cả nước mắt và thất vọng của chúng ta để xin Chúa chóng ban Hòa Bình cho Nhân Loại.

 

Kính chào Anh Chị Em.

P. Franz Nguyen SAC